Quy hoạch một bài trắc nghiệm khách quan

Trắc nghiệm khách quan (TNKQ) là phương pháp KT-ĐG kết quả học tập của học sinh bằng hệ thống câu hỏi TNKQ gọi là “khách quan” vì hệ thống cho điểm hoàn toàn khách quan không phụ thuộc vào người chấm. Một bài TNKQ gồm nhiều câu hỏi với nội dung kiến thức khá rộng, mỗi câu trả lời thường chỉ thể hiện bằng một dấu hiệu đơn giản. Nội dung bài TNKQ cũng có phần chủ quan vì không khỏi bị ảnh hưởng tính chủ quan của người soạn câu hỏi.

Quy hoạch một bài trắc nghiệm khách quan.
a) Số câu hỏi trong bài trắc nghiệm.
Số câu hỏi trong một bài trắc nghiệm tuỳ thuộc phần lớn vào thời gian có thể dành cho nó. Nhiều bài trắc nghiệm được giới hạn trong khoảng thời gian 50 phút, hay hơn kém chút ít, vì đó là thời gian của một tiết học. Trong những kỳ thi, thời gian cho trắc nghiệm có thể là hai giờ hay dài hơn thế. Nói chung, thời gian càng dài, càng có nhiều câu hỏi, thì các điểm số có được từ bài trắc nghiệm ấy càng đáng tin cậy hơn, chỉ số tin cậy sẽ cao. Thế nhưng trong thực tế, rất hiếm khi người ta soạn một bài trắc nghiệm cho học sinh làm liên tục trong hơn ba giờ.
Ngoài vấn đề thời gian, còn có vấn đề quan trọng hơn cả là làm sao cho số câu hỏi được bao gồm trong bài trắc nghiệm tiêu biểu cho toàn thể kiến thức mà ta đòi hỏi ở học sinh qua môn học hay bài học. Nếu số câu hỏi quá ít thì không bao trùm đầy đủ nội dung của môn học, còn nếu số câu quá nhiều thì lại bị hạn chế bởi thời gian. Số câu hỏi trong một bài trắc nghiệm, dù bao nhiêu cũng chỉ là một “mẫu” (sample) trong toàn thể “dân số” (population) các câu hỏi thích hợp với nội dung, mục tiêu mà ta muốn khảo sát. Cho nên, một bài trắc nghiệm có rất nhiều câu hỏi chưa hẳn là một bài trắc nghiệm có giá trị, nếu các câu hỏi ấy không tiêu biểu cho “dân số” các câu hỏi thích hợp của môn học, Vấn đề khó khăn cho người soẳntcs nghiệm là không thể biết được cái “dân số” ấy là bao nhiêu để có thể từ đó rút ra số câu hỏi cần thiết cho bài trắc nghiệm mình dự định soạn thảo. Tuy nhiên, nếu ta thiết lập dàn bài trắc nghiệm một cách kỹ càng và căn cứ vào thời gian qui định cho bài trắc nghiệm mà phân bố số câu hỏi hợp lí cho từng phần của nội dung và mục tiêu dạy học, cũng có nhiều hi vọng lựa chọn được số câu hỏi “đại diện” cho “dân số” các câu hỏi thích hợp.
Số câu hỏi mà một học sinh có thể trả lờiđược trong một phút tuỳ thuộc loại câu trắc nghiệm sử dụng, vào mức độ phức tạp của quá trình tư duy để trả lời câu hỏi, và cả thói quen của học sinh. Một học sinh làm nhanh nhất có thể làm xong bài trắc nghiệm chỉ trong nửa thời gian của học sinh chậm nhất. Vì lí do đó, ta khó có thể xác định chính xác cần phải có bao nhiêu câu hỏi trong bài trắc nghiệm với số thời gian ấn định cho nó. Vậy phương pháp tốt nhất là rút kinh nghiệm từ những bài trắc nghiệm tương tự với những lớp học tương tự. Trong ttrường hợp không có những điều kiện như vậy, ta có thể giả định rằng, ngay cả những học sinh làm rất chậm cũng có thể trả lời câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn trong một phút, và một câu loại đúng-sai trong nửa phút. Nếu những câu dài hơn hay phức tạp hơn thường lệ thì ta phải xem xét lại thời gian giả định ấy. Có thể tính thời gian trung bình cho mỗi câu trong một bài kiểm tra (gồm cả câu dễ và câu phức tạp) là một phút rưỡi (câu dễ bù thời gian cho câu phức tạp).
b) Mức độ khó của các câu trắc nghiệm.
Một bài trắc nghiệm thành quả học tập gồm những câu quá dễ thường không có hiệu quả đo lường khả năng của học sinh. Để đạt được hiệu quả đo lường nên lựa chọn các câu trắc nghiệm sao cho điểm trung bình trên bài trắc nghiệm xấp xỉ bằng 50 phần trăm số câu hỏi. Tuy nhiên, khi ấn định mức độ khó trung bình là 50 phần trăm, độ khó của tưèng câu trắc nghiệm có thể khác nhau, biến thiên từ 15 đến 85 phần trăm. Loại câu trắc nghiệm có thể cung cấp thông tin tốt nhất về sự khác biệt giữa các cá nhân là những câu mà 50 phần trăm làm đúng và 50 phần trăm làm sai.
Trong một số trường hợp đặc biệt, có thể soạn một bài trắc nghiệm khó hay rất khó. Điều này chỉ cần thiết khi muốn lựa chọn một số rất ít ứng viên, chẳng hạn như tuyển sinh vào đại học hay để cấp học bổng. Cũng như vậy, có khi cần phải ra những bài trắc nghiệm rất dễ, chẳng hạn như lựa chọn một số học sinh học kém để cho theo học lớp phụ đạo.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *